Жаңалықтар

Қорық-музейдің мектеп оқушыларына арналған бағдарлама аясында…

img_20171125_101122_047«Есік» мемлекеттік тарихи-мәдени қорық-музейі арнайы жоспарланған бағдарламалық сабақтар негізінде №1 Рахат ауылдық мектебінің 7 «а» сынып оқушыларына ай сайын тақырыптық сабақтар өткізуде. Тақырыптық сабақтың мақсаты оқушыларға кітаптан оқығандарын көзбен көруге және жақыннан танысуға үлкен мүмкіндік тудырады. Осыған орай «Есік» қорық-музейі мен №1 Рахат ауылдық мектеп арасындағы келісім бойынша оқушылар музейге тегін кіріп білімдерін толықтыра түсуде, сонымен қатар жыл соңында қорытындылай келе дәріс, яғни тақырыптық сабаққа  қатысушыларға арнайы img_0312сертификаттар тапсырумен қатар болашақта оқушылардың ғылыми жобаға қатысуы да жоспарланып отыр. Бағдарламаның күнтүзбелік жоспары бойынша бірінші «Сақ пен үйсін мәдениетіне саяхат» деп аталатын тақырыптық сабақты қорық-музейдің экскурсоводы Амиева Айгерим, ал екінші «Алтын адамның табылу тарихы» атты сабақты ғылыми қызметкер Амарғазиева Асель өткізді. Әр сабақтың соңында қорық-музейдің қызметкерлері оқушыларға үйге тапсырма беру арқылы алған білімдерін шыңдай түсуде. Алдағы уақытта да оқушыларға қызықты да, ғылыми сабақтар өткізу жоспарланып отыр. Демек, мұндай іс музей мен мектептің арасын тығыз байланыстыратын жақсы бастама болып табылады деп сенеміз.

Экскурсовод 

Амиева Айгерім

Шиан қаласына іссапар

1«Есік» мемлекеттік тарихи-мәдени қорық-музейінің қызметкерлері 2017 жылы қазан айының 12-18 аралығында  Шиан қаласы Шәнши облыстық археологиялық институты тарапының шақыруымен тәжірибе алмасу мақсатында іссапарда болып қайтты. Бұл іссапар  2016 жылдың маусым айында  ҚР Мәдениет және спорт министрлігі «Есік» мемлекеттік тарихи-мәдени қорық-музейі мен Шәнши обылыстық археологиялық мәдениет басқармасы арасындағы «Ынтымақтастық жөніндегі» келісім-шарт негізінде жүзеге асып отыр.

2016 жылы қыркүйек  айында ҚХР мемлекеттік мәдениет басқармасы, облыстық мәдениет мекемесі және «Есік» қорық-музейі бірлесе отырып қорық-музейдің қорғау аумағында орналасқан ежелгі Рахат қалашығына   археологиялық барлау жұмыстарының алғашқы қадамдарын жасалған еді. ендігі кезекте осы екі мекеме тарапынан жасалған жоба аясында мамандардың біліктілігін арттыруға мүмкіндік берілді (сурет 1).2

Шиан қаласындағы жеті күндік іссапардың маңызы өте зор болды. Күнтізбе бойынша қалада орналасқан бір қатар қорық-музейлер мен патша сарайлары, мәдени құндылыққа ие жәдігерлерді зерттеу  институттарының зертханалық және қор жұмыстары таныстырылды. Бұл сапарымыздың алғашқы қадамында әлемді дүр сілкіндірген, ХХ ғасырдың көрнекті археологиялық олжасы, еліміздің тәуелсіздік символына айналған «Алтын адаммен» қатарлас жарыққа шыққан Шин Шихуанди қабіріне саяхат жасалынды. Ежелгі Қытай императорының қабірі Шиән қаласының шығысына қарай 40 шақырым жерде орналастырылған. Шин Шихуанди қабірінің ерекшелегі, ол өз қабіріне жауынгерлері мен олардың аттарының 8 мыңан астам қыш мүсіндері, 90 жауынгерлік арба қойылғаны.

АҚПАРАТТЫҚ ХАТ

Балалар байқауы

2017 жылдың 20-қазанында «Есік» мемлекеттік тарихи-мәдени қорық-музейі    «Музей қорын сақтау және музей мамандарын дайындаудағы кәсіби стандарттар» атты семинар өткізеді. Семинарда музей қорларын жинақтау мен сақтаудың стандарттары мен музей саласының мамандарының біліктіліктерін арттыру, жетілдіру, оңтайландыру және музей ісін дамытудың өзекті мәселелері талқыланады.

Археология ғылымы көненің ізін тауып, жаңаға жалғау болып табылады. Жетісу өңірі бұл тұрғыда көбірек зерттелген өңір деп есептеледі. Дей тұрғанмен де, әлі де болса ашылма йжатқан қазыналар қаншама.

Археология ғылымы үшін Жетісу жерінің құпиясы әлі де болса сырын толық ашқан жоқ

Археология ғылымы үшін Жетісу жерінің құпиясы әлі де болса сырын толық ашқан жоқ

«Есік» мемлекеттік тарихи-мәдени қорық-музейі 26.09-02.10.2017 ж. аталған мерзім аралығында «Есік қорымы және Жетісулық сақтар мәдениеті» атты қолданбалы ғылыми зерттеу жобасы аясында Алматы облысы Ұйғыр ауданында Сүмбе, Үлкен Ақсу және Дардамты ауылдық округтерінде орналасқан «патша» қорымдарындакешенді археологиялық барлау жұмыстарын жүргізді. Барлау жұмыстары қорық-музей қызметкерлері дайындаған  бағыттар  бойынша жүргізіліп, негізінен Шошанай ауылы маңындағы Құрөзек бейіті, Аққора обалары мен петроглифтері, Кеңжазык қорымы мен Ақсу ауылдық округіне қарасты Кіші Ақсу обалары мен Дардамты ауылдық округіне жататын Ардолайты обаларын қамтыды. Ғылыми-зерттеу жұмыстары нәтижесінде обалы-қорғандарының нақты өлшемдері менGPS географиялық координаттары алынып сипаттамалары жазылды. Өкінішке қарай жоғарыда аталған Кеңжазық қорымындағы бір оба тоналып, Ардолайты ауылының маңындағы қорымдардың үстінен су жүретін арық тартылыпты. Сондықтан да «Алматы облысының ескерткіштерінің тізімі» жасау өте өзекті мәселе деп есептейміз. Сондай бағдарламаны іске асыру арқылы облыс аумағын түгел зерттеп, ежелгі тарахи мұра ескерткіштерін жергілікті маңызы бар ескерткіштер тізіміне қосып, осылайша оларды мемлекет тарапынан қорғауға алуға болады.

Музей және мәдени туризм

 2017 жылдың 14 қыркүйегінде Алматы қаласында Алматы қаласы әкімдігі және Алматы қаласы музейлер бірлестігінің ұйымдастырумен «Отандық туризмді дамытудағы музейлердің рөлі» атты Республикалық форум өтті. Форумға республикамыздың әр шетінен музей қызметкерлері мен туризм саласының мамандары қатысты. Қазіргі таңда туризм қарқынды дамып келеді десек те, түйіні шешілмей жатқан мәселелер де аз емес. Аталмыш фоурмға «Есік» мемлекеттік тарихи-мәдени қорық-музейінің қызметкерлері Жумай Гулмира мен Амиева Айгерим қатысты. Қорық-музейдің қызметкерлері пленарлық отырысына қатысып, кейін жалғасқан секциялық жұмыста ғылыми-қор және экскурсиялық қызмет көрсету бөлімінің жетекшісі Жумай Гулмира «Отандық туризмді дамытудағы қорық-музейдің рөлі» атты баяндамасын оқыды. Баяндама соңында қойылған сұрақтарға жауап беріліп, шешімі табылмай жүрген ортақ мәселелерді талқыланды.

img_20170914_222136_803Туристік компаниялардың музеймен тығыз байланысты жұмыс атқару мәселесі де форумда сөз болды. Туристердің музейге көптеп келуіне жағдай жасау, инфрақұрылымды дамыту, музей ісі, музейге саяхат мәселелері де терең талқыланып, ортақ проблемалардың шешу жолдарын қарастырды. Музейге келген туристерге тарихи құнды материалдар жөнінде ақпарат алуға мүмкіндік жасау, яғни шет тілін жетік меңгерген өз саласының мықты мамандарын музейге тарту, заманауи технологияларды дамыту, пайдалану мәселелері де сарапқа салынды. Оған қоса, музейде ұлттық рухымыз мәңгі сақталып қалуы керектігі тілге тиек болды.

Жалпы алғанда, форумда шешімін таппай жүрген тың мәселелер қозғалып, құнды ұсыныстар мен пікірлер айтылды. Қазіргі таңда жетпістен аса мемлекетпен визасыз қатынасу жолы қарастырылғандықтан болашақта елімізге келетін туристердің саны көбейеді деп күтілуде.

Экскурсовод 

Амиева Айкерім

«Есік» қорық-музейінің Науакескен және Болыс-сай шатқалдарына жүргізгенбарлау экспедициясы

«Есік» мемлекеттік тарихи-мәдени қорық-музейінің қызметкерлері «Жетісу сақтарының идеологиясы жәнемифологиясы»атты қолданбалы-ғылыми жобасының аясындатамыз айының 9-20 аралығында Алматы облысы Ұйғыр ауданы Үлкен Ақсу ауылдық округіне қарасты Долайты ауылының оңтүстігінде 6,5 шақырым жерде орналасқан Науакескен және Болыс-сай сайларына ғылыми іздеу-зерттеу жұмыстарын жүргізіп қайтты.

Жоспар бойынша ғылыми іздеу-зерттеу жұмысы екі кезеңен тұрады. Бірінші кезеңде жартас суреттеріне барлау жасап, орыналасқан орндарын анықтау болса, екінші кезеңде таңдалған петроглифтерге көшірме жасау жұмысын іске асыру болып табылды (эстампаж).

Фото 1.

Фото 1.

Науакескен сайында шоғырлануына байланысты жартас суреттері 4 нысанға бөлінді (фото 1), сондай-ақ 200-ден астам петроглифтің фотосуреті түсірілді (фото 2) және эстапаж жұмысы №1,3,4 нысандарда орналасқан петроглифтерге жасалды.

«Мен бақытты баламын» — мерекелік іс-шарасы

img_5294Жадыраған жаздың алғашқы күндері – 1-ші маусым Халықаралық балаларды қорғау күні және 4-ші маусым Қазақстан Республикасының Рәміздер күні. Осынау айтулы күндерге орайластырылып «Есік» қорық-музейінде «Мен бақытты баламын» атты мерекелік іс-шара өтті.

Сақтар. Тарихи жаңғыру…

img_16042017 жылдың 27 –мамырында Бурундай сақтар қорғаны археологиялық паркінде «Сақтар. Тарихи жаңғыру» атты көрме өтті. Көрменің басты мақсаты Алматы облысындағы сақтар қорғанын сақтау, насихаттау, зерделеу, дәріптеу болды. Сондай-ақ Жетісу өңірі бойынша табылған сақтар жайлы тарихи құндылықтардың басын қосып тәжірибе алмасу болды. Аталмыш көрмег көшпенді мәдениеттің адамзат тарихында қалдырған мұраларын зерттеу барысындағы табылған құнды мұралар мен қайта қалпына келтірілген жәдігерлер қойылды.

Меркіде «Сақ мәдениеті»

img-20170504-wa0030Жамбыл облысындағы жері көркем, экономикасы дамыған аудандардың бірі – Меркі ауданы. Осы ауданда тарихтан терең сыр шертетін Меркі аудандық тарихи-өлкетану музейі орналасқан. Меркі аудандық тарихи-өлкетану музей басшылығының көптен бергі шақыруына жауап ретінде 10-сәуірде «Есік» мемлекеттік тарихи-мәдени қорық-музейінің көрмесі салтанатты түрде ашылды. Меркі аудандық тарихи-өлкетану музейінің директоры М.Амиева көрменің ашылуы туралы аудан жұртшылығын алдын ала хабардар ету жұмыстарын жүргізіп, көрермендердің көптеп келуін қамтамасыз етті.

18 сәуір – Халықаралық ескерткіштер мен тарихи орындарды қорғау күні

2011 жылдан бастап «Есік» Мемлекеттік тарихи-мәдени қорық-музейі 18 сәуір – Халықаралық ескерткіштер мен тарихи орындарды қорғау күніне орай БАҚ-ы мен туризм саласының өкілдері және археологтармен дәстүрлі кездесу өткізіп келеді.

img_1824 Сонымен қатар, атаулы күнді Ұлыстың ұлы күні – Наурыз мерекесімен орайластырып, «Есік» қорық-музейінің аумағына ағаш көшеттері отырғызылып, абаттандыру жұмыстары жүргізіледі. Биыл да бұл шара өз жалғасын тапты. Алайда, бұл жолғы дәстүрлі шараны еліміздің ертеңі – жастарға арнап жаңаша форматта өткізу ұсынылған болатын. 15–сәуір күні осыған орай ескерткіштерді қорғау күні және сәуір айында белгіленген жастардың мерекесі — «Ғашықтар күнін» атап өту үшін қорық-музей жастарға арнайы квест – топтық ойынын ұйымдастырды. Шараның басты мақсаты — тарихи және мәдени ескерткіштерді img_1798насихаттау, сақтау, қорғау жұмыстарына жастарды тарту, өскелең ұрпақты тәрбиеленуіне тиімді пайдалану болды.

© 2018. «Есік» мемлекеттік тарихи-мәдени қорық-мұражайы
www.issykrm.kz